Het belang van de ‘tiende stem’

Graag deel ik met jullie een gedachte over het ‘organiseren van je eigen kritiek’. Directieleden die willen groeien omringen zich niet met ja-knikkers, maar met mensen die durven te zeggen: “Ik zie het anders.” Dat is helemaal niet vanzelfsprekend. Zeker niet in organisaties waar de top vooral hun eigen verhalen hoort — en waar medewerkers vooral bezig zijn die te bevestigen.
Daarom spreekt het “tiende man/vrouw principe” mij zo aan. Heb je weleens van dit principe gehoord?

Het idee komt uit de inlichtingen-wereld. Daar geldt:
“Als negen mensen naar dezelfde informatie kijken en tot dezelfde conclusie komen, dan is het de plicht van de tiende om het oneens te zijn.”
Niet om lastig te doen, maar om bewust tegenspraak te organiseren.
Want zonder tegenspraak ontstaat tunnelvisie — en dat kan in elke organisatie leiden tot verkeerde beslissingen.
In mijn werk binnen publiek/privaat zie ik precies datzelfde principe terug.
Echt goede leiders organiseren hun eigen kritiek. Nee, niet via 360 feedback onder alle medewerkers, maar door een beperkt aantal vertrouwelingen uit verschillende gelederen — intern én extern — om zich heen te verzamelen. Mensen die de moed hebben om het ongemakkelijke te benoemen, en het vertrouwen voelen dat dát door de directeur juist zeer op prijs wordt gesteld.
Dàt vraagt leiderschap.
Niet het verlangen naar applaus, maar de bereidheid om echt te luisteren.
Want echt teamwork begint waar de tiende man of vrouw het lef heeft om te zeggen: “Misschien hebben we het mis.”
Misschien is het tijd om ook binnen jouw organisatie die tiende stem een plek te geven?